Projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika

Data artykułu: 28 listopada 2018 r.

Projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika

W sierpniu 2018 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu, główną przyczyną wprowadzenia planowanej instytucji są zmiany realizowane w prawie podatkowym, mające na celu z jednej strony uszczelnienie systemu podatkowego, a tym samym zmniejszenie luki podatkowej, a z drugiej umocnienie pozycji podatnika w kontaktach z tymi organami.

Rzecznik Praw Podatnika (dalej: Rzecznik) będzie zajmował się dwojakim rodzajem spraw:

  • pierwszą grupą kwestii podległych instytucji Rzecznika będą sprawy związane m.in. z dbaniem o prawidłową realizację zasad określonych w Ordynacji podatkowej, stanie na straży praw podatnika, reagowanie, gdy prawa podatnika są naruszane oraz – gdy wystąpi taka konieczność – także wspieranie podatników w powstałym sporze z organem podatkowym;
  • druga bardzo istotną grupa spraw, którą zajmował się będzie Rzecznik, to bieżąca analiza stosowania prawa podatkowego i funkcja sygnalizowania zmian co do praktyki stosowania lub co do stanowienia prawa podatkowego.

Rzecznik powoływany będzie przez Prezesa Rady Ministrów na 6-letnią kadencję, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Niezależność instytucji zapewnią wprowadzane projektem zasady dotyczące doboru kompetencyjnego osoby sprawującej ten urząd, zasada jednokadencyjności oraz zamknięty i surowy katalog przyczyn odwołania osoby piastującej stanowisko Rzecznika.

Rzecznik nie będzie mógł należeć do partii politycznej, związku zawodowego, ani prowadzić działalności gospodarczej, jak również działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością urzędu.

Projekt ustawy określa szczegółowo zakres zadań osoby powołanej na stanowisko Rzecznika. Do takich zadań będzie należało m.in.:

  1. opiniowanie projektów aktów normatywnych z zakresu prawa podatkowego;
  2. promowanie mediacji między podatnikami a organami podatkowymi;
  3. współdziałanie ze stowarzyszeniami, samorządami zawodowymi, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami, organizacjami reprezentującymi podatników oraz z zagranicznymi i międzynarodowymi organami i organizacjami działającymi na rzecz ochrony praw podatnika, zajmującymi się monitoringiem jakości prawa podatkowego i kierunkami jego reform;
  4. prowadzenie działalności edukacyjnej i informacyjnej w zakresie prawa podatkowego;
  5. analiza orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach podatkowych oraz orzecznictwa innych sądów i trybunałów w zakresie, w jakim wpływają na rozstrzyganie spraw podatkowych;
  6. analiza interpretacji ogólnych oraz indywidualnych wydawanych na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa;
  7. przedstawianie właściwym organom, organizacjom lub instytucjom publicznym oceny oraz wniosków zmierzających do zapewnienia skutecznej ochrony praw podatnika, wzmocnienia spójności i sprawności prawa podatkowego, usunięcia zbędnych procedur, czy wymogów formalnych lub usprawnienia trybu załatwiania spraw;
  8. kierowanie do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosków o wystąpienie przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego w kwestiach dotyczących praw podatnika;
  9. analiza sposobu załatwiania przez organy podatkowe skarg i wniosków składanych na zasadach przewidzianych w ustawie - Ordynacja podatkowa;
  10. podejmowanie innych działań, o ile służą one ochronie praw podatników.

Z kolei w zakresie ochrony praw podatników Rzecznik będzie uprawniony m.in. do występowania do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo wydanie lub zmianę innych aktów normatywnych w sprawach podatkowych, występowania do właściwego organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatnika, który nie ma możliwości samodzielnego złożenia takiego wniosku lub sprawia mu to nadmierną trudność, oraz występowania do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o wydanie interpretacji ogólnej na podstawie Ordynacji podatkowej.

Rzecznik będzie miał także możliwość występowania z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie, a rozstrzygnięcie ma znaczenie dla grupy podatników lub może spowodować obniżenie liczby spraw indywidualnych w sądach.

Interesującym uprawnieniem Rzecznika będzie także kierowanie zapytania do organu, w którego działalności stwierdził naruszenie praw podatnika oraz informowania właściwe organy nadzoru lub kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organów podatkowych.

Podjęcie czynności przez Rzecznika będzie następowało z urzędu lub na wniosek. Rzecznik będzie realizował nałożone zadania przy pomocy Biura Rzecznika Praw Podatnika. Zastępca Rzecznika wraz z dwoma przedstawicielami terenowymi Rzecznika będą tworzyć w każdym województwie trzyosobowy zespół ekspercki.

Z opinii Krajowej Rady Doradców Podatkowych wynika, że misja Rzecznika, jaką jest stanie na straży praw podatników, w szczególności poszanowania zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, bezstronności i równego oraz sprawiedliwego traktowania, respektowania słusznych interesów podatników oraz racjonalności działania organów podatkowych wobec podatników, w sposób bezsprzeczny wpisuje się w przytoczoną istotę działania Rzecznika Praw Obywatelskich i ma swoją podstawę w przepisach Konstytucji.

Natomiast Krajowa Rada Doradców Podatkowych negatywnie ocenia propozycję przyznania Rzecznikowi uprawnienia do występowania do właściwego organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatnika oraz postuluje za wzmocnieniem uprawnienia Rzecznika związanego z wstrzymywaniem czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw podatnikowi.

Projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika obecnie jest w fazie opiniowania. Przewidywanym terminem wejścia w życie ustawy jest 1 stycznia 2020 r.

 

Zobacz podobne

Tax Alert: Opodatkowanie VAT transakcji zbycia nieruchomości komercyjnej – objaśnienia Ministra Finansów

13.12.2018 r.

Na te wyjaśnienia długo czekali nie tylko doradcy podatkowi, ale przede wszystkim deweloperzy nieruchomości komercyjnych oraz inwestorzy planujący operacje nieruchomościowe. Głównym powodem, dla którego Minister Finansów podjął się objaśnienia interpretacji istniejących przepisów, są wątpliwości co do klasyfikacji zbywanych nieruchomości komercyjnych jako przedsiębiorstwa (jego zorganizowanej części) bądź też pojedynczego aktywa. Pozornie niewielka różnica co do stanu […]

Bez faktury nie odliczysz VAT – opinia Rzecznika TSUE

13.06.2018 r.

30 maja 2018 roku Rzecznik TSUE przestawił opinię, stosownie do której podatnik niebędący w posiadaniu faktur zakupowych, nie może dokonać odliczenia VAT na podstawie oszacowania kosztów w ramach ekspertyzy sądowej (Opinia Rzecznika Generalnego TSUE z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie nr C-664/16 Lucreţiu Hadrian Vădan V Agenţia Naţională de Administrare Fiscală — Direcţia Generală […]

Pozostałe wpisy autora

Zmiany w opodatkowaniu na rok 2019 – pozytywna ocena z perspektywy inwestorów

26.11.2018 r.

Przyjęta przez Sejm i Senat ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, podpisana przez Prezydenta RP w dniu 14 listopada 2018 r., wprowadza kilka interesujących rozwiązań mających zachęcić inwestorów do ulokowania […]

Ulga mieszkaniowa od nowa

05.11.2018 r.

Od nowego roku podatników czeka wiele zmian w zakresie podatków dochodowych. Zmienią się m. in. przepisy dotyczące ulgi mieszkaniowej i to na korzyść podatników, ponieważ wydłużony zostanie okres, w którym z ulgi będzie można skorzystać. Dodatkowo ustawodawca wyjaśni kwestie, które są przedmiotem sporów podatników z organami podatkowymi. Obecnie dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw […]

Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, ale niezbędne do korzystania z Newslettera. Przysługuje mi prawo dostępu do treści moich danych osobowych oraz ich poprawiania. Administratorem danych osobowych jest ADVICERO TAX SP. Z O.O.; e-mail: office@advicero.eu. Dane osobowe zawarte w powyższym formularzu będą przetwarzane w celu realizacji usługi Newsletter.